Ciekawostki z Bialskiej Biblioteki Cyfrowej

2020-11-18

„… Gęsty las ciągnie się na wzgórzu, i stanowi tło obrazu (…)   Rozwaliny starego zamczyska, drzewa pozostałe z ogrodu, szczątki budowli,  dodają  temu miejscu pozoru starożytnego i wzbudzają  w podróżnym  ciekawość i niejedno westchnienie. Wśród zniszczonych drzewem i krzakami bzu zarosłych wałów, milczące stoją mury, na ścianach licznie porozsiewane herby przypominają dawnego właściciela…”

Czy znacie Państwo autora i książkę, z której pochodzi ten  fragment literackiego opisu miasteczka?

Otóż jest to urywek z powieści Wielki świat małego miasteczka Kleofasa Fakunda Pasternaka, wydanej w 2 tomach w 1832 r. w Wilnie, która nigdy do tej pory nie została  wznowiona. Ze względu na swoją niedostępność utwór znany jest wąskiej grupie specjalistów od historii literatury.  Jej autor ukrył się pod pseudonimem, a jest nim nie kto inny, tylko słynny polski pisarz, związany z naszym miastem – Józef Ignacy Kraszewski. Opisy Białej można znaleźć w niejednej powieści autora: Pan Walery, Ostanie chwile księcia wojewody, czy w tej najbardziej znanej, której sam tytuł już kojarzy się z Białą Podlaską, a mianowicie Na bialskim zamku. Józef Ignacy Kraszewski umieścił akcję wielu swoich utworów także na terenie Podlasia.  Są to m.in.  powieści: Bracia rywale, Dola i niedola, Od kolebki do mogiły, Zadora, Staropolska miłość.

Jednak to właśnie Wielki świat małego miasteczka jest najbardziej bialską powieścią Józefa Ignacego Kraszewskiego, jak napisał o niej Stefan Wrzosek w artykule zamieszczonym w Podlaskim Kwartalniku Kulturalnym 2012, nr 3, s. 8-17. Ten  literacki obraz miasta został napisany w 1830 roku, zaledwie cztery lata po ukończeniu przez 18-letniego autora nauki w szkole wydziałowej
bialskiej (1822-1826) i jest jeszcze takim młodzieńczym utworem pisarza.  To powieść społeczno-oby­czajowa, w której występują fikcyjni bohaterowie. Z pewnością jednak odtwarza obraz życia mieszkańców Białej na podstawie wła­snych obserwacji autora, który spędził w niej cztery długie lata swojego życia, mieszkając i ucząc się. W Białej właśnie, jak sam autor podkreślał, zakiełkowały dwie wielkie pasje, które ukształtowały jego życie i twórczość - literatura i historia.

Wielki świat małego miasteczka T. 1 i T.2 Józefa Ignacego Kraszewskiego jest praktycznie nieosiągalny  w formie  książki drukowanej. My zachęcamy do przeczytania tej powieści w postaci pliku cyfrowego, gdyż została opublikowana w prowadzonej przez naszą bibliotekę Bialskiej Bibliotece Cyfrowej. Książka stanowi część większej kolekcji Kraszewski Józef Ignacy - kolekcja książek, w której dostępne są także inne powieści  z bialskimi i podlaskimi wątkami.

Poniżej krótki fragment powieści Wielki świat małego miasteczka.

Opublikowane przez: Administrator